Ny olan'ny
Tontolo iainana
Malagasy
Eo anivon'ny manodidina ara-boajanahary dia voamarika nandritra ny folo taona maromaro lasa fa niharatsy ny tontolo iainana. Ireo olˆna hita dia mikasika indrindra::
- ny fahalotoan'ny rano,
- ny fihenan'ny ala,,
- ny fahasimban'ny tany sy ny tanety,,
- ny fihenan'ny biby dia sy ny zava-maniry mampiavaka an'i Madagasikara,,
- ny loza voa-janahary,
- ny zavatra ataon'ny olombelona (fambolena, jono, indostria, angovo, fitaterana),
- ny mponina (fitomboana,, fitsinjarana, fari-piainana).
Eo amin'ny lafiny ara-boajanahary dia voamarika nandritra ny ampolo taona maromaro lasa fa niharatsy ny tontolo iainana. Ireo olàna hita dia mikasika indrindra:
- Ny olana momba ny fahalotoan'ny rano izay manomboka manan-danja. Ny antony mahatonga io olˆna io dia noho ny tsy fisian'ny lalˆna fiarovana ny rano sy ny loto avy amin'ireo indostria miasa eto Madagasikara, ary koa ny fipoiran'ireo fonenana tsy ara-dalˆna manodidina ny farihy sy ny renirano.
- Ny fihenan'ny ala izay nameno ny 24 hatramin'ny 28% ny Nosy tamin'ny taona 1950, nefa ankehitriny dia tsy misy afa-tsy 16 ka hatramin'ny 17% sisa. Ny antony tena nahatonga io fihenana io dia ny famongorana azy amin'ny alalan'ny tavy, ny doro-tanety ataon'ireo mpiompy mba ahazoana faritra fihinanam-bilona ho an'ny biby, ny afo arehitry ny olona isan-karazany noho ny antony samihafa, ary koa ny fanapahana hazo tsy ara-dalˆna mba hanaovana arina na ho an'ny fanaovana fanaka sy trano.
- Ny fahasimban'ny nofon-tany, izay ateraky ny fomba fambolena tsy mahomby ary zavatra hafa manimba sy mandoto. Ny fikaohan-tany dia mifandray akaiky amin'ny fahasimban'ny ala sy ny zava-maniry.
- Ny fitomboan'ny famongorana biby sy ny karazan-java-maniry vitsy mpanana eran-tany, vokatry ny fihenan'ny ala izay antony nanafoana karazam-biby lehibe, toy ny Aepyornis (vorom-be), ny "hippopotame" kely, sns..; ary koa noho ny fihazana biby dia samihafa izay ankafizin'ny mponina kokoa ny henany.
- Ny loza ara-boajanahary , indrindra ny rivo-doza (cyclones tropicaux) izay miteraka fahasin-javatra mihoam-pampana ary vao maika miha-henjana noho ny fanimban'ny olombelona ny natiora.
Ny olombelona koa dia anisan'ny manana adraikitra betsaka teo amin'ny fanimbana ny tontolo Iainana :
- Ny fambolena : manapotika ny nofon-tany (fampiasana zezika simika, tatatra isan-karazany, tavy,...)
- Ny jono : mampihena betsaka ny tahirin-trondro satria misys ny fitrandrahana tsy voafetra sy ny fampiasana fitaovam-panjonoana "manimba" (jono tsy manavaka);
- Ny indostria : mahatonga ny fandotoana isan-karazany: rivotra, fako, rano maloto avy niasa tamin'ny ozinina;
- Ny angovo : mbola maro ny malagasy no mampiasa ny arina izay mahatonga ny fihenan'ny ala haingana dia haingana. Izay no antony tena ilana ny famokarana sy ny fitsinjarana mahomby ny angovo etoMadagasikara
- Ny fitaterana : manimba ny hatsaran'ny tontolo manodidina (satria manaparitaka gazy maloto ohatra)
Farany, ny mponina dia anisan'ny manana anjara lehibe eo amin'ny fahasimban'ny tontolo iainana noho ny antony ara-toe-piainana.
-
Ny fitomboan'ny mponina: Ny fitomboan'ny mponina be loatra mihoatra amin'ny fitomboan'ny toe-karena dia mitarika fampiasana mihoa-pampana ny harena ara-boajanahary.
- Ny fitsinjaran'ny mponina tsy mitovy:Io fitsinjarana araky ny faritra sy ny toerana eto Madagasikara dia mitarika fivangogoana eny amin'ny toerana sasany an-tanˆn-dehibe izay mety mahatratra hatramin'ny 20'000 olona isaky ny Km2; izany toe-javatra izany dia mampisy olˆna lehibe eo anivon'ny tontolo iainana toy ny loto, ny fandotoana ny rano sy ny toerana iainana, ny tsy fisiana sy tsy fahampian'ny fitaovam-pandiovana sy ny fanariam-pako, sns...
- Ny fahantrana : Ny fahantran'ny ankamaroan'ny mponina dia mampitombo ny fampiasana mihoam-pampana ny harena ara-boajanahary sy ny fihinana ary fahasimban'ireo harena ireo.
[Vaha-olana]
(URL http://www.madonline.com/nature/mg/problems.htm)
Webmaster : Christian Lehmann